Bir depodan çıkan sevkiyat ile bir fabrikadan çıkan sevkiyat, dışarıdan bakıldığında benzer görünse de günlük operasyonun içinde çok farklı işler. Fabrika çıkışında genellikle tek ya da birkaç büyük hacimli yük söz konusudur; depo çıkışında ise aynı anda onlarca, bazen yüzlerce farklı adrese giden küçük ve orta boy paketler bir arada hareket eder. Bu paketlerin her biri farklı bir müşteriye, farklı bir teslimat penceresine ve bazen farklı bir ilçeye gider. İST EXPRESS olarak depo ve antrepo çıkışlı dağıtım operasyonlarında bu çok parçalı yapıyı doğru kurgulamanın, tek bir büyük yükü taşımaktan daha fazla planlama gerektirdiğini biliyoruz.
Depodan sevkiyat süreci, malın rafta beklemesinden başlayıp aracın son adrese ulaşmasına kadar birden fazla adımdan oluşur: sipariş toplama, paketleme, kuryeye devir, rota oluşturma ve dağıtım. Bu adımlardan herhangi birinde yaşanan bir aksaklık, o gün içindeki tüm teslimat penceresini etkileyebilir. Bu yüzden depo ekibiyle kurye ekibi arasındaki koordinasyon, depodan sevkiyat hizmetinin en belirleyici unsurudur.
Bu sayfada depodan sevkiyatın fabrika çıkışından nasıl ayrıldığını, sipariş toplama sonrası devir sürecini, çoklu adrese dağıtım planlamasını ve depo ekibiyle kurulan koordinasyonu ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Fabrikadan yapılan sevkiyatta tipik olarak az sayıda büyük hacimli yük, sınırlı sayıda teslimat noktasına gider; sevkiyat bir üretim planına bağlıdır ve hacim önceden bellidir. Depodan yapılan sevkiyatta ise tablo tersine döner: çok sayıda küçük paket, çok sayıda farklı adrese, genellikle aynı gün içinde dağıtılır. Bir depo çıkışında kurye ya da araç, tek bir teslimat noktasına değil bir teslimat listesine karşılık verir. Bu fark, kullanılan aracı da planlama biçimini de değiştirir; depodan sevkiyatta rota optimizasyonu, paket sıralaması ve adres doğrulama gibi konular fabrika çıkışına göre çok daha fazla ağırlık taşır. Bir bakkala tek koli ürün götüren bir dağıtım turu ile bir hastaneye tek seferde bir palet malzeme götüren bir fabrika sevkiyatı, aynı şehirde ama tamamen farklı mantıkla işler.
Depo içinde sipariş toplama işlemi tamamlandıktan sonra paketler kurye ekibine devredilir. Bu devir aşamasında paket sayısının, adres listesinin ve varsa özel talimatların -kapıda ödeme, imza karşılığı teslim, hassas ürün uyarısı gibi- eksiksiz aktarılması gerekir. Devir sırasında paketlerin adres etiketleriyle sipariş listesinin birebir örtüştüğü kontrol edilir; bu kontrol atlandığında yanlış adrese giden ya da kaybolan paket riski artar. Depo çıkışının yoğun olduğu saatlerde, özellikle öğleden sonra ve gün sonuna doğru, devir işleminin hızlı ama dikkatli yapılması sonraki dağıtım turunun zamanında başlamasını sağlar. Sık çalıştığımız depolarda bu devir süreci, depo ekibiyle üzerinde önceden anlaşılmış bir kontrol listesine göre ilerler:
Depodan çıkan bir kurye ya da araç, genellikle tek bir turda birden fazla adrese teslimat yapar. Bu rotanın verimli kurulması için adreslerin coğrafi olarak gruplanması, aynı mahalle ya da yakın sokaklardaki teslimatların art arda planlanması gerekir. Örneğin Esenyurt ve Beylikdüzü'ndeki bir depodan çıkan bir dağıtım turu, önce Büyükçekmece yönüne, ardından Avcılar ve Küçükçekmece'ye uğrayacak şekilde kurulabilir; adresleri şehrin farklı uçlarına dağınık şekilde sıralamak ise aynı sayıda teslimatın çok daha uzun sürede tamamlanmasına yol açar. Trafik yoğunluğu, teslimat noktasının bina ya da site erişim koşulu ve alıcının uygun olduğu saat aralığı da rota sırasını etkileyen unsurlardır. Acil ya da zaman pencereli bir teslimat varsa bu adres rotanın başına alınır; birbirine yakın adresler ise tek seferde bitirilecek şekilde art arda sıralanır.
Birçok depo, günün büyük bölümünde sipariş biriktirir ve sevkiyatı öğleden sonra ya da akşamüstü belirli bir pencerede toplu olarak çıkarır. Bu gün sonu çıkışı, aynı anda çok sayıda aracın depodan yüklenmesini gerektirdiği için hem depo rampasında hem de çevre yollarda yoğunluk yaratır. Özellikle e-ticaret ve perakende depolarında 16:00-19:00 aralığı, günün en yoğun çıkış dilimidir. Bu yoğunluğu yönetebilmek için araç sayısının ve kurye ekibinin bu saat dilimine göre önceden planlanması gerekir; son dakika araç arayışı, gün sonu çıkışlarında en sık yaşanan aksama sebebidir. Düzenli çalıştığımız depolarda gün sonu hacmi geçmiş günlerin seyrine bakılarak tahmin edilir ve araç sayısı buna göre ayarlanır; kampanya ya da sezonluk yoğunluk beklenen dönemlerde bu planlama önceden konuşulur. Gün sonu çıkışının geciktiği durumlarda, dağıtımın bir kısmının ertesi sabahın ilk saatlerine kaydırılması da değerlendirilebilecek bir seçenektir; bu tercih depo yetkilisiyle birlikte karara bağlanır.
Depodan sevkiyatın sorunsuz işlemesi, kurye ekibi ile depo ekibi arasındaki iletişimin sürekliliğine bağlıdır. Depo tarafında sipariş hazırlığının ne zaman tamamlanacağı, hangi paketlerin öncelikli olduğu, hangi adreslerde teslimat sorunu yaşanabileceği gibi bilgiler kurye ekibiyle paylaşıldığında rota planlaması daha isabetli yapılır. Kurye ekibi de sahada karşılaştığı adres hatası, ulaşılamayan alıcı ya da iade talebi gibi durumları depo ekibine geri bildirir. Bu çift yönlü bilgi akışı, özellikle uzun süredir birlikte çalışılan depolarda büyük ölçüde standart bir rutine oturur ve gün içindeki sürprizleri azaltır. Depo yönetim sistemi kullanan işletmelerde teslimat durumunun düzenli olarak bildirilmesi, deponun kendi takibini de kolaylaştırır.
Antrepo, ithal ya da ihraç malın gümrük işlemleri tamamlanana kadar ya da tamamlandıktan sonra geçici olarak bekletildiği depo türüdür ve çıkışında standart bir depo sevkiyatına göre daha fazla evrak takibi gerekir. Antrepodan çıkan bir gönderide taşımayı üstlenen ekibin, malın hangi evrakla -fatura, çeki listesi, gümrük çıkış belgesi gibi- birlikte hareket ettiğini bilmesi ve bu evrakı teslimat noktasına eksiksiz ulaştırması gerekir. Bu tür sevkiyatlarda genellikle firmanın kendi gümrük müşaviri ya da lojistik sorumlusu evrak sürecini yönetir; bizim rolümüz, hazırlanmış olan malı ve evrakı doğru şekilde teslim alıp hedef noktaya güvenle ulaştırmaktır. Antrepo çıkışlı gönderiler genellikle tekli ve hacimli olduğu için bu iş kolunda panelvan ya da ticari araç tercih edilir.
Her depo aynı sıklıkla sevkiyat yapmaz. E-ticaret fulfillment depolarında gönderi sıklığı yüksektir; gün içinde birkaç kez küçük partiler hâlinde paket çıkışı yapılabilir ve her parti farklı sayıda adrese gider. Toptan ticaret depolarında ise sevkiyat sıklığı daha düşük ama gönderi başına hacim daha yüksektir; bir toptancı deposu günde bir ya da birkaç kez, ama her seferinde çok sayıda koli içeren sevkiyat çıkarabilir. İlaç, kozmetik ve sağlık ürünleri toptancılarında paketleme ve taşıma sırasında ürünün hassasiyetine dikkat edilmesi öncelik taşır; bu tür sevkiyatlarda koli içi düzenleme ve taşıma sırasında darbeye karşı koruma konusuna ekstra özen gösterilir. Otomotiv yedek parça depolarında ise adrese özel, bazen tek parça içeren küçük gönderiler ile bayiye toplu sevk edilen büyük siparişler aynı gün içinde iç içe geçebilir. Depo tipine göre değişen bu sıklık ve hacim farkı, hangi saatte kaç aracın görevlendirileceğini belirleyen temel veridir.
İstanbul'da depo ve dağıtım merkezleri büyük ölçüde Hadımköy, Tuzla, Esenyurt-Beylikdüzü hattı ve Kurtköy-Pendik bölgesinde yoğunlaşır. Bu bölgelerin her biri farklı bir dağıtım coğrafyasına hizmet eder: Hadımköy çıkışlı bir depo genellikle Başakşehir, Arnavutköy ve Avrupa Yakası'nın kuzeyine; Tuzla ve Kurtköy çıkışlı bir depo Anadolu Yakası'nın güneyine; Esenyurt-Beylikdüzü hattı ise Büyükçekmece ve çevresine daha hızlı ulaşır. Deponun bulunduğu bölge ile dağıtımın yapılacağı ilçeler arasındaki mesafe, kaç aracın görevlendirileceğini ve rotaların kaça bölüneceğini belirleyen temel etkendir. Aşağıdaki tablo, gönderi hacmine göre tipik araç tercihini özetler:
| Gönderi Profili | Tipik Araç | Dağıtım Şekli |
|---|---|---|
| Tekli acil paket / evrak | Moto kurye | Tek adrese doğrudan teslimat |
| Günlük 5-20 adres arası | Arabalı kurye | Gruplanmış çoklu adres turu |
| Günlük 20 adres üzeri ya da hacimli koli | Panelvan / ticari araç | Bölge bazlı çoklu durak rotası |
| Antrepo ya da toplu palet çıkışı | Panelvan / kamyonet | Tekli hacimli teslimat |
Depodan sevkiyat hizmetinde önceliğimiz, çok sayıda küçük gönderiyi tek tek değil bir bütün olarak, doğru sırayla ve depo ekibiyle uyum içinde yönetmektir. Sipariş toplama sonrası devirden gün sonu yoğun çıkışa, antrepo evrakından bölge bazlı rota planlamasına kadar her adımı önceden kurgulayarak çalışıyoruz. Depo ya da antrepo çıkışlı düzenli dağıtım ihtiyacınız için 0539 513 05 91 numaralı hattımızdan ya da info@istexpress.com.tr adresinden bize ulaşarak operasyonunuza uygun planı birlikte oluşturabiliriz.
