Bir işletmeden diğerine giden yük, bireysel bir gönderiden farklı kurallarla hareket eder. Karşı tarafta genellikle bir depo sorumlusu, bir mağaza personeli veya imza yetkisi olan bir çalışan bulunur; gönderiyle birlikte çoğu zaman bir irsaliye ya da sevk fişi de yolculuk eder. İşletmeden işletmeye (B2B) taşımada asıl mesele sadece yükü A noktasından B noktasına götürmek değil, bu süreci evrak ve kayıt açısından da doğru yürütmektir. Bir mağazanın merkez depodan aldığı stok ile bir bireyin arkadaşına gönderdiği hediye paketi, teslimat açısından benzese de arka planda takip edilmesi gereken bilgiler tamamen farklıdır.
İST EXPRESS olarak İstanbul içinde ve şehirler arası ticari yük taşımacılığında, işletmelerin muhasebe ve operasyon süreçleriyle uyumlu çalışmaya özen gösteriyoruz. Bu yazıda ticari taşımacılığı bireysel gönderiden ayıran evrak ve süreç unsurlarını, düzenli sevkiyat planlamasını ve faturalandırma tarafını anlatıyoruz.
Düzenli sevkiyatı olan bir işletmeyseniz, aşağıdaki başlıklar sürecin hangi noktalarında netlik aradığınızı gösterecek; tekil bir ticari gönderiniz olsa bile aynı unsurlar geçerlidir.
Bireysel bir gönderide genellikle tek bir gönderici, tek bir alıcı ve basit bir teslimat bilgisi yeterlidir. Ticari taşımacılıkta ise gönderiyi teslim eden kişi (depo görevlisi, mağaza personeli) ile teslim alan kişi (şube yetkilisi, servis danışmanı, muhasebe personeli) çoğu zaman gönderinin sahibinden farklı kişilerdir. Bu nedenle kime teslim edildiği bilgisinin kayıt altına alınması, bireysel gönderiye göre çok daha fazla önem taşır. Bir başka fark da sevkiyatın sıklığıdır; bireysel gönderi genellikle tek seferliktir, ticari gönderi ise çoğu zaman bir düzenin parçasıdır. Aşağıdaki tablo iki gönderi türü arasındaki temel farkları özetler.
| Unsur | Bireysel Gönderi | Ticari Gönderi |
|---|---|---|
| Teslim kaydı | Genellikle sözlü teyit yeterli | İmzalı teslim tutanağı ve teslim alan kişi bilgisi |
| Evrak | Genellikle yok | İrsaliye veya sevk fişi ile birlikte hareket eder |
| Sevkiyat düzeni | Tekil, tek seferlik | Genellikle tekrar eden, planlı sevkiyat |
| Faturalandırma | Tekil fiş veya fatura | Kurumsal fatura, talebe göre dönemsel toplu fatura |
Bu farkların hiçbiri karmaşık bir prosedür gerektirmiyor; sadece sürecin başında hangi bilgilerin toplanacağının netleşmesi yeterli oluyor.
Yük irsaliyeli olarak gönderiliyorsa, kurye veya sürücü yükü teslim alırken irsaliye üzerindeki koli veya parça sayısı ile fiziksel yükü karşılaştırır. Teslim noktasında irsaliyenin bir nüshası alıcıda kalır, diğer nüsha veya imzalı kopya göndericiye dönecek şekilde planlanır. Bu, özellikle üretici-bayi ya da depo-mağaza hattında çalışan işletmeler için önemlidir; çünkü irsaliye hem sevkiyatın hem de stok hareketinin kaydını oluşturur. Sürücü ekibimiz irsaliye üzerindeki bilgilerle fiziksel yük arasında bir tutarsızlık fark ederse, teslimat öncesinde göndericiyle iletişime geçilir. Örneğin irsaliyede 10 koli yazıyorsa ancak araçta 9 koli varsa, bu fark teslimat yapılmadan önce göndericiye bildirilir ve nasıl ilerleneceği birlikte netleştirilir. İrsaliyesiz gönderilen ama kurumsal nitelikte olan yüklerde ise en azından bir teslim listesi ya da sevk notuyla hareket edilmesini öneriyoruz; bu da benzer bir izlenebilirlik sağlıyor ve teslim sonrası olası bir sayım sorusunda referans oluşturuyor.
İrsaliye olsun ya da olmasın, ticari teslimatlarda teslim alan kişinin adı, imzası ve teslim saati kayıt altına alınır. Bu bilgi, ileride gönderinin ulaşıp ulaşmadığı ve kime teslim edildiği sorusuna net bir cevap vermek için gereklidir. Özellikle birden fazla şubesi olan işletmelerde ya da vardiya değişimi sırasında teslimat yapılan mağazalarda, teslim alan kişinin kaydı olmadan sorumluluk belirsiz kalabilir. Teslim tutanağı, hem gönderici hem alıcı işletme için basit ama işe yarayan bir referans noktası oluşturur. Bu kayıt, özellikle aynı gün içinde birden fazla teslimat yapılan zincir mağazalarda, hangi şubenin gönderisini ne zaman aldığını netleştirmek için de kullanılabiliyor.
Tekil gönderilerin aksine, birçok işletmenin ihtiyacı tekrar eden bir sevkiyat düzenidir: her sabah belirli saatte depo çıkışı, öğleden sonra şubelere dağıtım ya da haftanın belirli günlerinde bayi turu gibi. Bu tür ihtiyaçlarda tek seferlik kurye talebi yerine düzenli bir sevkiyat planı kurmayı öneriyoruz. Böylece güzergah, teslim sırası ve yaklaşık teslim saatleri baştan netleşir; işletme tarafında da depo veya mağaza personeli aracın ne zaman geleceğini bilerek hazırlık yapabilir. Örneğin bir eczane deposu için Kadıköy ve çevresindeki eczanelere sabah turu, bir matbaa için akşam saatlerinde toplu teslimat turu bu şekilde planlanabilir. Düzenli sevkiyat planı bir kez kurulduktan sonra, güzergah üzerinde değişiklik gerektiğinde (yeni bir şube eklenmesi, bir durağın kaldırılması gibi) planı güncellemek tek seferlik taleplere göre çok daha kolay oluyor.
Zincir mağazacılıkta tipik akış şu şekilde işler: merkez depodan çıkan yük, ya doğrudan tek bir şubeye ya da yoğun günlerde birden fazla şubeyi kapsayan bir tur içinde art arda birkaç noktaya götürülür. Örneğin Avrupa yakasındaki bir depo çıkışı Bakırköy, Şişli ve Beşiktaş şubelerini aynı turda kapsayabilir; Anadolu yakasında ise benzer bir akış Kadıköy, Ümraniye ve Maltepe şubeleri arasında kurulabilir. Güzergah sırası genellikle şubelerin açılış saatine ve teslim önceliğine göre belirlenir.
Bu akışın düzenli işlemesi için depo tarafında yükün tur başlamadan önce hazır ve şube bazında etiketlenmiş olması, şube tarafında ise teslim alacak personelin belirli olması gerekir. Etiketleme eksik olduğunda sürücünün doğru koliyi doğru durakta ayırması zorlaşabiliyor; bu yüzden düzenli sevkiyat kuran işletmelere koli üzerinde şube adı veya kodu belirtmelerini öneriyoruz.
İşletmelerin taşıma hizmetini muhasebe kayıtlarına düzgün şekilde işleyebilmesi için fatura bilgilerinin baştan netleşmesi gerekir. Kurumsal müşterilerimizden fatura unvanı, vergi dairesi ve vergi numarası bilgisini talep ediyoruz; düzenli sevkiyatı olan işletmeler için tekil fatura yerine belirli dönemlerde toplu faturalandırma da planlanabiliyor. Bu, özellikle çok sayıda küçük sevkiyatı olan işletmelerin muhasebe iş yükünü azaltıyor. Fiyatlandırma konusunda net bir liste fiyatı değil, mesafe, araç tipi, sevkiyat sıklığı ve aciliyete göre şekillenen bir teklif üzerinden ilerliyoruz; bu yüzden düzenli sevkiyat planı olan işletmelerin bizimle doğrudan görüşerek teklif alması en sağlıklısı. Toplu faturalandırma tercih eden işletmeler için dönem sonunda o dönemde yapılan tüm sevkiyatların tek bir dökümde toplanması da mümkün oluyor. Aylık çalışan işletmelerde ay içinde yapılan tüm sevkiyatlar tek bir fatura altında birleştirilebiliyor; bu da hem muhasebe tarafındaki iş yükünü hem de her sevkiyat için ayrı ayrı onay bekleme sürecini azaltıyor.
Bir zincirin merkez depodan şubelere ya da bir üreticinin bayilere yaptığı sevkiyatlarda birden fazla teslimat noktası tek seferde planlanır. Bu tip turlarda her durak için ayrı irsaliye veya teslim listesi olabileceğinden, sürücünün her noktada doğru koliyi doğru adrese teslim etmesi kritik önem taşır. Sevkiyat öncesi koli üzerinde şube adı veya kod bilgisinin görünür olması sayım hatalarını azaltıyor. Otomotiv yedek parça bayilerinde servis kodları, perakende zincirlerinde şube numaraları bu şekilde kullanılıyor. Çoklu durak turlarında sıralama genellikle güzergaha göre değil, işletmenin öncelik sırasına göre de ayarlanabiliyor; örneğin sabah erken açılan bir şube, turun ilk durağı olarak planlanabiliyor.
Ticari teslimatlarda zaman zaman teslim noktasıyla ilgili belirsizlikler ortaya çıkabilir: şube o saatte kapalı olabilir, yetkili personel değişmiş olabilir ya da irsaliyedeki bilgilerle adres tutmayabilir. Böyle durumlarda teslimatı rastgele bir kişiye bırakmak yerine, önce gönderici işletmeyle telefonla teyitleşiyoruz. Şube kapalıysa ya da yetkili kişi o an orada değilse, teslimat için alternatif bir saat ya da alternatif bir teslim noktası göndericiyle birlikte belirleniyor.
Bu yaklaşım, özellikle yeni açılan şubeler ya da personel değişikliği yaşayan işletmelerle çalışırken önemli hale geliyor. Amacımız, aksaklık yaşandığında gönderiyi rastgele bırakmak yerine, süreci gönderici işletmenin bilgisi dahilinde ilerletmek.
Düzenli B2B taşıma ihtiyacıyla en sık çalıştığımız alanlar şunlardır:
Bu işletmelerin ortak beklentisi, sevkiyatın öngörülebilir bir düzende ilerlemesi ve gerektiğinde geriye dönük olarak hangi gönderinin ne zaman ve kime teslim edildiği sorusuna cevap verebilmesidir. Sektör ne olursa olsun, bu beklentiyi karşılamanın yolu aynıdır: net evrak akışı ve kayıt altına alınmış teslimat bilgisi.
Ticari yük taşımacılığında amacımız yükü sadece taşımak değil, işletmenizin evrak ve muhasebe düzenine uyumlu bir süreç yürütmektir. Düzenli sevkiyat planı, irsaliye takibi ya da toplu faturalandırma ihtiyacınız için 0539 513 05 91 numaralı telefondan ya da info@istexpress.com.tr adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz; ihtiyacınızı dinleyip size uygun bir sevkiyat düzeni öneriyoruz.
